Erfenis zonder problemen verdelen

Na een overlijden hebben de erfgenamen recht op de erfenis. Hoe moet die erfenis worden verdeeld? Wat als de erfgenamen er onderling niet uitkomen of als er een dwarsligger is? Wat kunt u nu al regelen? Hoe werkt dat?

Verdeling

Na een overlijden moet de nalatenschap (erfenis) van de overledene tussen de erfgenamen worden verdeeld. Hoe dat gebeurt, bepalen de erfgenamen zelf. Ze zijn echter wel gebonden aan regels die in de wet of in een testament staan.

Geen verdeling van de erfenis?

Slechts in drie gevallen hoeft de erfenis niet te worden verdeeld, namelijk:

  • de overledene was gehuwd en heeft een ‘oud’ langstlevende testament gemaakt. In dat geval wordt de gehele erfenis toegedeeld aan de langstlevende echtgenoot;
  • de overledene was gehuwd en heeft geen testament gemaakt. In dat geval geldt de ‘wettelijke verdeling’ en wordt eveneens de gehele erfenis toegedeeld aan de langstlevende echtgenoot;
  • de overledene heeft slechts één erfgenaam. Die verkrijgt dan de gehele erfenis.

Testament

Heeft de overledene een testament gemaakt, dan staat daarin wie zijn erfgenamen zijn. Ook staat daarin op welk gedeelte van de erfenis zij recht hebben. De overledene kan hebben bepaald dat alle erfgenamen recht hebben op een gelijk gedeelte. Daarvan mag ook in het testament worden afgeweken. Daar moet dan bij de verdeling rekening mee worden gehouden.

Geen testament. Is er geen testament en was de overledene bij zijn overlijden ongehuwd, dan zegt de wet hoe de erfenis moet worden verdeeld. Zijn er kinderen, dan hebben die ieder recht op een gelijk deel van de erfenis. Is een kind vooroverleden met achterlating van kinderen (kleinkinderen van de overledene), dan hebben die kleinkinderen samen recht op het erfdeel van hun vooroverleden ouder.

Waarde bepalen

Bestaat de erfenis ‘alleen maar’ uit een geldbedrag, dan valt gemakkelijk uit te rekenen wie waar recht op heeft. Zijn er onroerende zaken (woonhuis, bedrijfspand, gronden) en roerende zaken (gouden horloge, schilderijen, inboedelgoederen) te verdelen, dan moeten alle erfgenamen het onderling met elkaar eens zijn over de waarde. Bij twijfel kan een taxateur worden ingeschakeld.

Unanimiteit en niet de meerderheid!

Allen eens?

Als de waarde is vastgesteld, kan de erfenis worden verdeeld. Uiteraard moet daarbij rekening worden gehouden met de hoogte van het erfdeel waar iedere erfgenaam recht op heeft. Over de wijze van verdeling moeten alle erfgenamen het met elkaar eens zijn. Dat gebeurt dus met unanimiteit van stemmen. Het is niet zo dat de meerderheid beslist.

Rechter

Komen de erfgenamen er onderling niet uit of is er een dwarsligger die alles blokkeert, dan kunnen de overige erfgenamen naar de rechter stappen met het verzoek om een verdeling vast te stellen. De rechter is geheel vrij om te beslissen hoe de erfenis wordt verdeeld. Natuurlijk moet de rechter wel rekening houden met de belangen van alle erfgenamen.

Executeur

Valt te verwachten dat er problemen komen, zorg dan voor een testament waarin een executeur met vergaande bevoegdheden wordt benoemd. De executeur kan dan de erfenis verdelen op de wijze die hem goeddunkt, uiteraard rekening houdend met de waarde van ieders erfdeel. De erfgenamen staan dan buitenspel. Zij moeten afwachten wat aan hen wordt toegedeeld.

 

 

Bron: Indicator tips & advies