Problemen en onzekerheden omtrent Wet DBA

In de afgelopen maanden heeft u veel kunnen lezen over de impact van de regeling van de afschaffing van de VAR verklaring en de problemen rond de invoering van de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) die het gebruik van modelovereenkomsten tot gevolg had.

Problemen

Dat de nieuwe wet een hoop onzekerheid met zich meebracht en dat er problemen zouden ontstaan met de door de belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomsten was op voorhand al duidelijk. Veel brancheorganisaties hebben meegewerkt aan het met de belastingdienst opzetten van een database van modelovereenkomsten. Echter veel van deze modelovereenkomsten, zo bleek al bij voorbaat, sluiten totaal niet aan bij de dagelijkse praktijk.

Actie naar aanleiding van de klachten

De nieuwe wet is al sinds 1 mei van dit jaar van kracht. Er was echter al aangekondigd dat pas vanaf 1 mei 2017 de overeenkomsten gecontroleerd zouden worden door de belastingdienst. In de praktijk kwam dit er op neer dat de ZZP-er met een VAR verklaring (en zijn opdrachtgever) hier gewoon op mochten blijven vertrouwen. Over het algemeen was het advies dan ook: even wachten wat er zou gebeuren.

De Staatssecretaris heeft naar aanleiding van het opzeggen van het vertrouwen in de nieuwe wet door werkgeversorganisaties vrijdag 18 november jl besloten om de naleving van de nieuwe wet uit te stellen van 1 mei 2017 naar 1 januari 2018. Daarnaast is aangekondigd dat men 2 essentiële definities voor deze nieuwe wet “nog eens tegen het licht aan zal houden”. Er zal gedurende de “herijking” geen handhaving van de Wet DBA plaatsvinden. In tegenstelling tot wat de media suggereren is de wet DBA dus niet van tafel! Er wordt nog steeds ingezet op het doorontwikkelen van het stelsel van modelovereenkomsten. Werkgevers die werken met ZZP’ers hebben nog steeds een inspanningsverplichting.

En nu verder?

De ZZP-er met een VAR verklaring en zijn/haar opdrachtgever zijn gevrijwaard van problemen (in ieder geval) tot 1 januari 2018. De opdrachtgever hoeft in dit geval niet bang te zijn voor naheffingen. Voor de ZZP-er zonder VAR verklaring (en zijn/haar opdrachtgever) ligt de zaak iets gecompliceerder. Een modelovereenkomst sluiten is uiteraard mogelijk (en ook deze zal niet gecontroleerd gaan worden voor 1 januari 2018). Het is ook mogelijk om te werken zonder modelovereenkomst. Een modelovereenkomst is (en was) namelijk niet verplicht als de feiten van het ondernemerschap van de ZZP-er duidelijk zijn.

Wat zijn de risico’s?

De staatssecretaris heeft aangegeven dat voor “kwaadwillende” er wel vanaf 1 mei 2017 gehandhaafd zal worden. Voor de term kwaadwillend heeft hij speciaal een definitie gemaakt: “kwaadwillend is de opdrachtgever of opdrachtnemer die opzettelijk een situatie van evidente schijnzelfstandigheid laat ontstaan of voortbestaan omdat hij weet – of had kunnen weten- dat er feitelijk sprake is van een dienstbetrekking (en daarmee een oneigenlijk financieel voordeel behaalt en/of het speelveld op een oneerlijke manier aantast)”

Dus als gevraagd wordt of “alles” nu kan, dan moet dat worden ontkent, alhoewel de wetgever het zich erg moeilijk heeft gemaakt om schijnzelfstandigheid aan te pakken voor 1 januari 2018.